Inleiding

Het jaar van de kracht van de Rhedense raad

Inleiding

De Jaarstukken 2024 laten zien hoe we als gemeente hebben gewerkt aan een veerkrachtige en duurzame toekomst. Het resultaat daarvan is een overschot van € 7,1 miljoen. Echter, ondanks dit positieve resultaat, blijft het noodzakelijk kritisch te blijven op onze structurele uitgaven.
Dit document geeft een overzicht van onze inspanningen, uitdagingen en successen.
We zijn bezig met een verschuiving van een beheergerichte naar een ontwikkelgerichte gemeente. In 2024 hebben we ons gericht op de vraag: "Welke gemeente willen we zijn?"  Dit heeft geresulteerd in drie strategische documenten: de Koersnota Samenleving, de vast gestelde Koers voor de omgevingsvisie (later uitmondend in de omgevingsvisie) en de unaniem vastgestelde Begroting 2025 - 2028.
In de koersnota Sociaal richten we ons erop dat iedereen in de gemeente Rheden kan meedoen en fijn samen leeft. Daarbij zetten we in op bestaanszekerheid, de sociale basis, gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar en de integrale wijkaanpak te beginnen met Dieren Stenfert.
Met koersnota Omgeving richten we ons op het koesteren van onze kernkwaliteiten, namelijk onze rijke cultuurhistorie; dorpen met een eigen identiteit en ons bijzondere fraaie natuur en landschap.  Daarnaast koersen we op nieuwe ontwikkelingen van onze dorpen, waarmee de dorpen sociaal sterker en duurzamer worden. We onderzoeken ook nieuwe werkwijzen, waarbij samenwerking centraal staat. Op grote projecten (sleutelprojecten) pakken we meer regie, zoals bij de integrale wijkaanpak en de transformatie van het bedrijventerrein Haveland.
Met het traject 'Solide kadernota 2025' hebben we ons voorbereid op het ravijnjaar 2026. De raad heeft met het unaniem vaststellen van de begroting 2025-2028 kracht getoond bij het maken van moeilijke keuzes. De vastgestelde richting voor onze gemeente helpt ons bij het innemen van onze positie in de regio, waar samenwerking en herindelingen een steeds grotere rol gaan spelen. Bovenal blijft het Coalitieakkoord ons als college richting geven om groener, socialer en dichterbij te kunnen zijn.

Groener

Dit jaar hebben we voor het eerst een wijkgerichte aanpak ingezet voor de energie- en warmtetransitie. We hebben, als een van de weinige gemeenten, goedkeuring gekregen voor planfinanciering. We openden de Energiewinkel, hebben een eerste versie van het Dashboard Energietransitie gelanceerd en een duurzaamheidsfestival georganiseerd. Ook is de Duurzaam Leven Lening goedgekeurd door de raad.
We koesteren wat ons bijzonder maakt, zoals natuur, landschap en erfgoed. Dit heeft geleid tot bewuste besluiten om wat ons kenmerkt te beschermen (zoals het besluit over McDonald's en de strijd voor het behoud van het Rozendaalseveld). Ook de vele initiatieven voor het versterken van de biodiversiteit mogen niet onbenoemd blijven. Bijzondere aandacht verdiend het boek “Een warme jas” (die beschrijft hoe monumenten duurzaam geïsoleerd kunnen). Dit boek heeft inmiddels landelijke bekendheid als standaardwerk en is door een medewerker van de gemeente geschreven.
Het lukt ons om de openbare ruimte steeds groener in te richten. Asfalt en stenen er uit en groen daarvoor in de plaats realiseren. Een mooi voorbeeld hiervan is de herinrichting van de Oranjebuurt.

Socialer

In 2024 heeft de gemeente Rheden belangrijke stappen gezet om invulling te geven aan het thema ‘Socialer’. Het vastgestelde Koersdocument Sociaal Domein biedt richting voor de komende jaren en is tot stand gekomen in samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties. In datzelfde kader zijn constructieve gesprekken gevoerd over noodzakelijke ombuigingen, die het fundament leggen voor een sterkere sociale basis. De dienstverlening is verbeterd, onder meer door de automatische toekenning van de Gelrepas voor uitkeringsgerechtigden en onze website voor financiële hulpverlening is vereenvoudigd waarmee inwoners met schulden sneller bereikt kunnen worden.
Jeugdzorggebruik is teruggebracht richting het landelijk gemiddelde en er zijn positieve ontwikkelingen op het gebied van samenwerking en preventie met onze ketenpartners. Onder het motto ‘it takes a village to raise a child’ zoeken we samen met jongeren, onze partners uit de sociale basis en ondernemers naar meer perspectief voor onze jongeren.
We hebben ook de basisvaardigheden van onze inwoners versterkt door initiatieven zoals de uitbreiding van het Taalhuis en educatieve programma's om onderwijsachterstanden bij kinderen tegen te gaan. Deze inspanningen dragen bij aan een grotere financiële zelfredzaamheid en sociale inclusie binnen onze gemeenschap.
De integrale wijkaanpak Stenfert is verder vormgegeven en hier is o.a. een werkgroep bestaanszekerheid gestart en we hebben opfleurdagen georganiseerd op initiatief van Samen Stenfert in samenwerking met Vivare, Incluzio en de gemeente Rheden. De dagen draaien niet alleen om opruimen maar vooral ook om verbinding en saamhorigheid in de wijk. Ontmoeting, gezelligheid en samen de schouders eronder, horen nadrukkelijk ook bij deze dag.

Dichterbij

Onder andere door het vernieuwen van omgevingsbeleid en onze inzet op het verbeteren van de dienstverlening, de digitalisering en professioneler werken geven wij invulling aan “Dichterbij” uit het coalitieakkoord.
Per 1-1-2024 is de omgevingswet van start gegaan. We lopen als gemeente voorop bij het opstellen van het nieuwe omgevingsplan en we voldoen aan alle eisen en adviezen van de VNG. In 2024 is de koers voor de omgevingsvisie opgesteld die als basis dient voor de omgevingsvisie die in 2025 wordt vastgesteld.
Er is in 2024 een Rekenkamerrapport verschenen over de dienstverlening. Op basis hiervan is een verbeterplan opgesteld. In 2025 bespreken we met de raad de toekomstige visie en het verbeterplan voor de dienstverlening. Het participatiebeleid en is vastgesteld. Met het participatiebeleid hebben we voorwaarden vastgesteld om onze inwoners meer te betrekken bij het werk dat wij en hen uit te nodigen ook ons te betrekken.  
Er is extra aandacht besteed aan de digitalisering van de dienstverlening. Het programma Digitaal Rheden heeft verschillende resultaten opgeleverd, zoals de overgang naar een nieuw zaaksysteem, 50% van de producten en diensten zijn digitaal toegankelijk en de mogelijkheid voor digitale handtekeningen. Voor de implementatie van de WOO is een coördinator aangesteld. Nieuwe ontwikkelingen zoals verdergaande digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie vraagt blijvend onze aandacht.
Ons veiligheidsbeleid richt zich ook op het dichterbij de inwoner organiseren van onze veiligheidstaken. In 2024 is uit de veiligheidsmonitor gebleken dat de veiligheidsbeleving is toegenomen, dat is een mooi resultaat van onze inspanningen.

Tenslotte

Naast alle maatregelen die onze inwoners raken, zijn wij ook kritischer geworden op onze eigen organisatie. Zo is er goed gekeken bij de invulling van vacatures op welke wijze en termijn dit daadwerkelijk noodzakelijk was. Daar waar mogelijk werden vacatures niet ingevuld.
Omliggende gemeenten zoeken naar samenwerkingspartners. De gemeente Rheden zal zich hierop positioneren en de raad hierbij nauw betrekken.
Regionale samenwerking heeft een structurele positie gekregen in de raad door de inzet van raadsrapporteurs voor verschillende gemeenschappelijke regelingen. Dit geeft de raad meer inzicht in de bijdrage van onze partners en maakt effectiever sturen mogelijk.
Al met al was 2024 een jaar waarin we vooruitlopend op het ravijnjaar, door scherpe keuzes te maken, perspectief hebben gehouden voor de toekomst.