2. Leefomgeving

In 2024 is ingezet op een wijkgerichte aanpak in meerdere wijken. Binnen het Wijkuitvoeringsplan Dieren-West hebben we samen met de inwoners gewerkt aan de volgende fase op weg naar een aardgasvrij Dieren-West. Voor dit uitvoeringsplan hebben we, als een van de weinige gemeenten, met succes goedkeuring gekregen voor planfinanciering.
Daarnaast is in heel Rheden sterk ingezet op samenwerking tussen de vele initiatieven, met een focus op kennisuitwisseling, onderlinge afstemming en ondersteuning. Landelijke ontwikkelingen en netcongestie hebben in 2024 echter een remmende werking gehad.

In 2024 is, naast de inzet voor een aardgasvrije gemeente, ook sterk ingezet op energiebesparing, woningisolatie en andere manieren om bij te dragen aan het klimaat. We ontwikkelden een breed pakket aan subsidies, ondersteuning en financieringsmogelijkheden, toegankelijk voor alle inwoners en ondernemers, ongeacht inkomen of woonstatus. Daarbij is speciale aandacht besteed aan inwoners die worstelen met energiearmoede.

In 2024 is ingezet op een wijkgerichte aanpak in meerdere wijken. Binnen het Wijkuitvoeringsplan Dieren-West hebben we samen met de inwoners gewerkt aan de volgende fase op weg naar een aardgasvrij Dieren-West. Voor dit uitvoeringsplan hebben we, als een van de weinige gemeenten, met succes goedkeuring gekregen voor planfinanciering.
Daarnaast is in heel Rheden sterk ingezet op samenwerking tussen de vele initiatieven, met een focus op kennisuitwisseling, onderlinge afstemming en ondersteuning. Landelijke ontwikkelingen en netcongestie hebben in 2024 echter een remmende werking gehad.

In 2024 is een toename zichtbaar in de duurzame opwek, met name door de stijging van het aantal zonnepanelen op daken. Daarnaast zijn diverse lopende initiatieven verkend of onderzocht, zoals het warmtenet in Laag-Soeren, het regionale project ‘Warmte uit de IJssel’ (waarbij Rijkswaterstaat uiteindelijk voor andere gemeenten heeft gekozen), het solarparkproject en het regiodeel De Beemd.

Naast het Wijkuitvoeringsplan in Dieren-West werken we in Stenfert en Ellecom aan een wijkgerichte aanpak of dragen we daaraan bij. De selectie van een derde wijk voor 2025 is uitgesteld in afwachting van de vaststelling van de energievisie in 2025, waarin de volgorde van de wijken wordt bepaald.

De Energiewinkel opende begin 2024 haar deuren. Wekelijks bezoeken inwoners uit heel Rheden de winkel voor tips over energiebesparing en woningisolatie. Daarnaast krijgen zij ondersteuning bij het toetsen van plannen en het vinden van de juiste subsidies en financieringsmogelijkheden.

Deze verkenning is gaande, wordt in de loop van 2025 afgerond en maakt daarmee deel uit van het vervolg van het wijkuitvoeringsplan.

Het ondersteuningsaanbod is in 2024 uitgegroeid tot een breed palet voor zowel eigenaren als huurders. Dit omvat voorlichting, energiecoaching, buurtklusbedrijven, energiescans en isolatiesubsidies.

De eerste versie van het Dashboard Energietransitie is gelanceerd en openbaar toegankelijk voor alle inwoners.

De ontwikkeling van de energietransitie is geborgd binnen de Omgevingswet. Op deze manier zijn we in staat om energiebeleid integraal te verankeren in ruimtelijke plannen, met aandacht voor participatie van inwoners en ondernemers

We hebben structureel periodiek overleg met alle belangrijke stakeholders en daarnaast hebben we via de daarvoor ingerichte netwerktafel periodiek overleg met (alle) klimaat initiatieven.

De nieuwe Duurzaam Leven Lening is eind december goedgekeurd door de raad en begin 2025 van start gegaan. De lening is er voor huurders, eigenaren en instellingen.

Het platform heeft een grote metamorfose ondergaan en is doorontwikkeld tot een platform voor en door duurzame initiatieven en inwoners in Rheden.

Dit plan is niet uitgevoerd vanwege het besluit om geen extra middelen meer beschikbaar te stellen voor de duurzaamheidsagenda.

In 2024 hebben we sterk ingezet op activering en bewustwording door inwoners en ondernemers directer te betrekken bij de energietransitie. We onderhouden regelmatig contact met initiatieven, ondersteunen deze actief en bieden een platform via het duurzaamheidsfestival en de netwerktafel. Met onze doelgroepaanpak hebben we specifieke groepen op een manier aangesproken die daarbij past.

In 2024 hebben we het energieloket in eigen beheer genomen. Sinds 1 oktober 2024 kunnen inwoners rechtstreeks contact met ons opnemen via mail, webformulier of telefoon, waardoor ze beter en gerichter worden geholpen. Onze telefonische helpdesk is tijdens kantooruren bereikbaar. Sinds het duurzaamheidsfestival is het aantal contactmomenten sterk toegenomen. Voor ondernemers zijn we gestart met het intensiveren van de bestaande loketten, wat in 2025 merkbaar effect zal hebben.

Op enkele grote daken zijn in 2024 zonnepanelen geplaatst. Door netcongestie bleef de groei echter beperkt. Daarnaast verschuift de focus van zonnepanelen naar PVT en heatpipes. We blijven al het potentieel benutten, maar mogelijk op een andere manier dan uitsluitend met PV.

Wij blijven de komende jaren vol inzetten op duurzame opwek. Het accent verschuift daarbij van zonnepanelen naar PVT en heatpipes. Nog steeds gaan we al het potentieel benutten, maar mogelijk op een andere manier dan uitsluitend voor PV.

In 2024 zijn verschillende verkenningen uitgevoerd naar de mogelijkheden voor collectieve warmte, waaronder het warmtenet in Laag-Soeren, de kansen voor collectieve warmte in Stenfert en het project ‘Warmte uit de IJssel’. Gezien de houdbaarheid van het toekomstige energiesysteem wordt collectieve warmte zonder volledige afhankelijkheid van elektrificatie steeds vaker als uitgangspunt genomen.

In de gebiedsvisie is een zonneveld opgenomen als een van de mogelijke doelen. Daarom wordt er geen afzonderlijk onderzoek naar gedaan, maar maakt het deel uit van de integrale afweging.

Eind 2024 heeft de provincie besloten om zonneveld A348 in de markt te zetten. Daarmee groeit het totale aantal hectare zonnevelden in Rheden in 2025 naar ongeveer vijf hectare. Door netcongestie en ruimtelijke beperkingen is verdere uitbreiding op dit moment niet haalbaar.