2. Leefomgeving

Een aantal integrale projecten vanuit het Watertakenplan Olburgen lopen vertraging op. Deze projecten lichten we bij de resultaten nader toe.

Dit wordt veroorzaakt door:
• De lopende en nieuwe projecten vanuit RO, zoals het Masterplan Veluwezoom, het IJsseldistrict, Pinkelseweg    vragen meer capaciteit dan verwacht.
• De buitenruimte van het nieuwe gemeentehuis vroeg extra aandacht.
• De uitvoering van enkele projecten lopen vertraging op vanwege nieuwe stikstofregels en netcongestie.

Vanaf eind 2024 is er 1 fte projectleider civiel als tijdelijk beheermaatregel vanwege de financiële tekorten niet ingevuld. Hiermee kunnen we invulling geven aan het ombuigingsvoorstel uit de Kadernota om een jaarschijf uit de planning te halen (zie Nota Kapitaalgoederen).

In 2024  hebben mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in het beheer en inrichting van de openbare ruimte de mogelijkheid gekregen om werkervaring op te doen.

In de herinrichtingsprojecten is er SROI toegepast en bij team Buurtbeheer hebben inwoners deelgenomen/gewerkt in diverse constructies (o.a. Garantiebanen, werkervaringsplekken, beschut werk, behoud van uitkering).

Maatregelen om ‘Wateroverlast, hitte en droogte(stress)’ te voorkomen, zijn zoveel mogelijk meegenomen in alle integrale (rioolvervangings) projecten.

In het kader van hittestressmaatregelen zijn er 55 bomen gepland in Velp Zuid. De aanplant van de bomen zorgt ervoor dat we in de toekomst een hogere score op de 3-30-300 regel realiseren.

In 2024 hebben we verschillende speelplaatsen heringericht. Ook hebben we een buurtspeelplaats gerealiseerd (grotere speelplek met volop uitdagingen voor 4-12 jaar) en zijn we gestart met het participatietraject en voorbereidingen voor nog een aantal buurtspeelplaatsen (realisatie 2025). Naast inrichting van fysieke speelplaatsen zijn we gestart met wijksport- en spelactiviteiten in Velp om buitenspelen te stimuleren. In 2026 ontvangen we nieuwe cijfers (GGD) over de mate waarin kinderen buiten spelen.

Ook in 2024 hebben inwoners geparticipeerd in het beheer en de herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte.

Er zijn verschillende "Ik buurt mee" initiatieven gestart om de buurt mooier, groener en veiliger te maken (inrichting). Op deze manier zijn inwoners betrokken bij de inrichting en beheer van de openbare ruimte.

Voor 2024 hebben we onze doelstelling voor dit jaar behaald en zijn er verdere stappen gezet door te investeren in energiebesparende LED-armaturen met dimmodules. Daarmee zitten we op de planning naar 100% duurzame energie in 2031.

Wij hebben de openbare ruimte in 2024 beheerd conform de in december 2021 door de Raad vastgesteld integraal beheerplan met onderliggende beheerplannen.

In 2024 is de functionaliteit van de riolering en daarmee de volksgezondheid geborgd binnen het vastgestelde Watertakenplan Olburgen 2023-2027

Om een integrale aanpak te realiseren worden de betrokken disciplines (Water en riolering, Wegen, Groen, Spelen, Verkeer en Klimaatadaptatie) vanaf het begin van het project bij de voorbereiding betrokken. Zo worden de planningen, wensen en onderhoudsbehoeften op elkaar afgestemd. Tevens wordt gekeken naar de meldingen, die van de bewoners zijn binnengekomen. Waar mogelijk worden ook deze in het project meegenomen. Hierdoor kunnen mensen en middelen effectiever en efficiënter ingezet worden en worden meekoppelkansen optimaal benut.

 In 2024 is de Raad 2x per jaar geïnformeerd over de voortgang van de grote civiele projecten (> €500.000,-) In 2024 is de Raad o.a. geïnformeerd over de volgende projecten welke zijn uitgevoerd: De Laakweg, Harderwijkerweg, Oranjeweg Rheden en de Oranjebuurt in Dieren.

In 2024 zijn er verschillende projecten vanuit het Watertakenplan Olburgen gerealiseerd.
Een aantal projecten is vertraagd waar de riolering in slechte staat verkeert. Het gaat hierbij om o.a. De Zuider Parallelweg in Velp, Het Vogelplantsoen in Dieren, Cluster Meester Cort v d Lindenstraat en Thorbeckestraat in Dieren. Daar waar de veiligheid in het geding is, wordt noodzakelijk onderhoud uitgevoerd.

In 2024 zijn hebben we met 6 Garantiebanen bijgedragen aan het te behalen quotum in de Wet banenafspraak. Ook zijn er 6 beschutte werkplekken en 3 werkervaringsplekken ingevuld. In verschillende herinrichtingsprojecten is SROI toegepast. We hebben 4 studenten/leerlingen begeleid in hun stage en/of afstudeeropdrachten binnen het beheer en inrichting van de openbare ruimte.

In 2024 zijn er een aantal projecten gerealiseerd waarbij maatregelen zijn genomen om wateroverlast door hevige regenval in de openbare ruimte te voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn o.a. de Oranjeweg en Laakweg in Rheden en de Oranjebuurt in Dieren.

Daar waar mogelijk wordt verharding vervangen door groen, door de beperkte openbare ruimte is het met name in de oudere (bestaande) wijken niet altijd haalbaar om 10% te vergroenen.

In 2024 zijn o.a. de volgende projecten gerealiseerd:
1. De Laakweg in Rheden zijn heel veel m2 grijs omgevormd naar groen en mooie bijdrage biodiversiteit
Er zijn parkeervakken vergroend door grasbetontegels toe te passen, waterafvoer is verlaagd, een watergeul is hiervoor aangelegd en er zijn nieuwe lichtmasten geplaatst.
2. De Oranjeweg in Rheden, hier is meer vergroening aangebracht voor de biodiversiteit in deze omgeving.
Heel veel hemelwater is afgekoppeld en zijn er nieuwe wadi’s aangelegd.
3. De Oranjebuurt in Dieren (toevoeging in de vorm van beplanting en bomen) Totaal vergroening 4032 m2 (bestaand uit 4032 m2 tegelpad niet meer toegepast).

In 2024 hebben we de wekelijkse Wijksport- en spelactiviteiten uitgebreid: van Velp naar de hele gemeente. Zie ook www.sportinrheden.nl/wijksport. Het concept Loose Parts Play hebben wij nog niet toegepast. De focus heeft in 2024 gelegen op het uitbreiden van de wijksportactiviteiten. Een volgende stap is om ook nieuwe concepten zoals Loose Parts uit te proberen.

Van de 10 te realiseren buurtspeelplaatsen zijn er inmiddels 5 gerealiseerd. De realisatie van de 3 plaatsen in 2024 duurt langer dan gepland. Reden hiervoor is dat het participatietraject bij het Koning Willem Alexanderplein (Velp) meer tijd in beslag. Met de buurtspeelplaats Burg. Brandtplein (Velp) starten we in 2025 (start participatietraject). De locatie Speenkruidstraat Rheden hebben we on-hold gezet, omdat we in Rheden reeds een buurtspeelplaats (Koningsland) en Natuurspeelplaats (Zuidflank) hebben gerealiseerd. We overwegen (in samenhang met andere locaties in de gemeente) of de locatie Speenkruidstraat nog steeds waardevol is.

In 2024 is er een initiatief geweest vanuit bewoners/ondernemers in de Groenestraat  in Rheden geweest. Dit initiatief ligt voor verdere uitwerking en draagvlak bij de initiatiefnemers.

‘Wateroverlast, hitte en droogte(stress)’ wordt meegenomen in alle integrale (rioolvervangings) projecten, in overleg (participatie) met onze inwoners.

De groenadoptie is in 2024 uitgebreid van 31.800 m2 naar circa 32.500 m2;
In 2024 is 48% van het totale areaal (200 afvalbakken/dispenser/hondenbak) geadopteerd. In 2025- houden we dit in stand en waar mogelijk breiden we uit.
In 2024 is 10% van het totale areaal (50 plantsoenbanken/picknick set) geadopteerd. In 2025 houden we dit in stand en waar mogelijk breiden we uit.

Van de "Ik Buurt Mee" bewonersinitiatieven zijn er totaal 40% gerealiseerd in de openbare ruimte.
In het openbaar groen en op wegen 32% binnen sport en spelen 8%

In 2024 hebben we bij 2 basisscholen een initiatief ondersteunt om de schoolpleinen helpen te vergroenen.

Met circa 30 bewoners in Dieren West, zijn tuinen vergroend en is regenwater afgekoppeld.
In de Oranjebuurt Dieren zijn met 6 bewoners tuinen vergroend en regenwater afgekoppeld.
Op 20 locaties (verspreid in de gemeente) zijn boomspiegels vergroot, ingeplant en worden deze nu onderhouden door bewoners (groenadoptie)
Vanuit Steenbreek faciliteren we een tuinenproject in Velp Zuid waarbij bewoners elkaar helpen met tuinklussen tbv beperken hitte en vergroten biodiversiteit

Het energieverbruik van de openbare verlichting is door het vervangen van de openbare verlichting van 75% duurzame verlichting naar 79% duurzame verlichting verlaagd. .

In 2024 is 79% van de gemeente Rheden voorzien van duurzame energiebesparende verlichting, ten opzichte van 75 % in 2023 en 71 % in 2022.

In Dieren Noord Oost zijn alle lichtmasten en armaturen van 4 meter hoogte vervangen voor duurzame ledverlichting.

In 2024 is 79% van de openbare verlichting voorzien van duurzame energie verlichting en daarmee zitten we op de planning naar 100% in 2031.

Het beheer en onderhoud richt zich op het minimaal veilig en functioneel houden van de openbare ruimte. We onderhouden bijna de hele openbare ruimte verzorgingsstaat op minimaal CROW-niveau B (basis). Wegen technische staat op minimaal CROW-niveau C (laag)

Op basis van monitoring de openbare ruimte voldeed minimaal 90% aan de CROW kwaliteitsnormering B (basis). Uitzondering is wegen, deze is vastgesteld op CROW kwaliteitsnormering C (laag) en ook deze voldeed grotendeels op basis van monitoring voor minimaal 90% aan dit niveau.

In 2024 is er veel onderhoud gepleegd aan de riolering op basis van functionaliteit.
Er is 4800 m1 vervangen en aangelegd aan riolering, het betreft o.a. de projecten Oranjebuurt Dieren, Hogeweg Velp, Zutphensestraatweg Spankeren.
Van het rioolstelsel is circa 40.000 m2 afgekoppeld, o.a. een gedeelte Oranjebuurt Dieren, Laakweg en Oranjeweg Rheden